Sandra en Jeroen van Veen

Het geheim van Canto Ostinato
Het geheim verklappen van een muziekstuk dat niemand onberoerd laat mag natuurlijk niet, magie mag je eigenlijk niet verbreken. Maar laten we het eens proberen, omdat er nog zoveel mensen zijn die Canto Ostinato nog nooit eerder hebben gehoord, maar wel nieuwsgierig zijn naar de zeggingskracht van dit wonderlijke werk. Voor hen lichten we een paar tipjes van de sluiter op. Een eerste aanwijzing: elke uitvoering is weer anders dan de vorige omdat de componist Simeon ten Holt de pianisten geen tot op de noot uitgeschreven partituur in handen geeft maar een palet met vijf kleuren. Bij elk uitvoering mogen de spelers kiezen hoe diep ze hun kwast in een bepaalde kleur dopen: wordt het dieprood, hemelsblauw, lentegroen of zomergeel, of een combinatie daarvan? Simeon ten Holt geeft wel thema’s (de kleuren), maar de spelers mogen zelf accenten leggen, noten weglaten, harder spelen, zachter spelen, staccato (puntig) of juist zacht omlijnd. Geen twee Canto Ostinato’s klinken hetzelfde of duren even lang, dat maakt elke uitvoering tot een unieke ervaring.

Geen minimal music
Bij wijze van intermezzo even een klein misverstand uit de weg ruimen, wat hiermee samenhangt: Canto Ostinato klinkt misschien als minimal music maar dat is het niet. Minimal music zit strakker in zijn jasje, is ritmischer, strenger wellicht en herhaalt een thema volgens een vast patroon. De thema’s van Canto Ostinato worden niet herhaald maar gevarieerd (een ogenschijnlijk klein maar subtiel verschil!), met ruimte voor improvisatie en zoete invallen. Anders gezegd: iets meer gevoel, iets minder verstand. In Canto Ostinato verandert alles voortdurend en toch blijft alles hetzelfde, een rustgevende ervaring. Bij elke uitvoering is de tocht weer net even anders en dat maakt het vertrouwd en tegelijkertijd onvoorspelbaar en spannend. Het is een lied dat eindeloos wordt herhaald, maar telkens net even anders, afhankelijk van het gemoed van de zanger.

Een melodie die iedereen kent
En dan het wonderlijkste moment van het stuk. Opeens stijgt er een melodie op die vóór Canto Ostinato niet bestond maar die iedereen kent die hem voor het eerst hoort. Misschien wel een wiegelied dat uit je geheugen is gewist, maar dat je, als je het hoort, weer terugvoert naar de veilige omgeving van je vroegste kindertijd, tenminste, zo zou het moeten zijn, als de verbeelding van een ideale wereld. De verklanking van geborgenheid, veiligheid, een oergevoel (woorden van Simeon ten Holt), pure magie.

Levensgezel en brenger van rust
Canto Ostinato is voor velen een soort levensgezel, muziek die je zachter maakt en stress verdrijft. Sandra en Jeroen van Veen dragen dat gevoel al decennia met succes uit, met de volledige instemming van Simeon te Holt, die hun uitvoeringen prees. Wilma de Rek schreef een biografie over de componist in 2012. In 2023 zou hij 100 jaar zijn geworden. In Canto Ostinato, in memoriam Simeon ten Holt interviewt Wilma de Rek het duo Van Veen aan de vleugels, terwijl zij hun antwoorden illustreren met fragmenten uit Sieon ten Holts werk; uit Canto Ostinato en Aforisme II. Na de pauze spelen Sandra & Jeroen van Veen Canto Ostinato.

Er zijn bij dit concert alleen vaste zitplaatsen.